NIN Reklama
Oznaka i datum izdanja
Naslovna stranaPretrazivanjeArhivaRedakcijaProdaja
Naslovna strana broja

Utvrditi istinu

Neophodno je da svi učesnici u tom procesu predsjedničkih izbora moraju da sravne svoje podatke, da se to učini javnim da bi se utvrdila nepobitna istina. Jedino utvrđivanjem nepobitne istine može se otkloniti svaka dilema

      Teška politička kriza, izazvana zapanjujućim aktivnostima Savezne izborne komisije, ušla je prvih dana oktobra u fazu koja bi mogla da odluči ne samo ishod septembarskih izbora već i sudbinu Jugoslavije. Glavni saveznik Miloševićevog režima u Crnoj Gori, Socijalistička narodna partija odlučila je da ostane u koaliciji sa srpskim socijalistima, ali su njeni zvaničnici zatražili upoređivanje spornih rezultata. Jedan od njih je potpredsednik partije Predrag Bulatović.
      
       Juče je Izvršni odbor vaše partije saopštio da je Momir Bulatović mandatar nove savezne vlade i da SNP ostaje koalicioni partner SPS-a. Da li je to jedinstven stav?
       Mi smo jedinstveno, bez ikakve dileme, potvrdili da ostajemo u koaliciji sa Socijalističkom partijom Srbije, ali ta koalicija ne znači da Socijalistička narodna partija u interesu očuvanja Jugoslavije, uređenja stabilnih odnosa između Crne Gore i Srbije, neće biti otvorena za razgovore, političku saradnju, sa najjačom grupacijom u Srbiji a to je Demokratska opozicija Srbije, niti znači da će SNP prostom matematikom razmišljati o državi, nego će biti otvorena i za dalje razgovore sa Demokratskom partijom socijalista koja je vladajuća partija u Crnoj Gori.
       Dakle, kada se govori o opstanku i razvoju SRJ, sasvim sigurno ćemo se zalagati da SNP vodi računa o tome da je Demokratska opozicija Srbije pobijedila na parlamentarnim izborima i da je DPS vladajuća partija u Crnoj Gori. To je realnost ako se razmišlja o državi, o narodu. Jedno je pitanje kako se formira savezna vlada, a drugo pitanje jeste o onom ključnom, kru cijalnom djelovanju gdje se ne može ostva rivati većina prostim zbrajanjem brojki. U saveznom parlamentu mora se vidjeti gdje je zastupljena većina građana Crne Gore i gdje većina građana Srbije.
      
       U saopštenju vaše stranke govori se o većini građana Crne Gore koja je podržala SNP, ali činjenice govore da je na izbore izašlo 28 odsto. U Srbiji je vaš koalicioni partner dobio nedovoljan broj glasova pa me zanima gde vi pronalazite tu većinu građana Srbije i Crne Gore?
       - Prema principima funkcionisanja oba doma Savezne skupštine, evidentno je da SNP sa SPS-om može ostvariti većinu, što je potpuno u skladu s Ustavom i zakonom. Međutim, u prethodnom odgovoru sam rekao i sledeće: ključna pitanja koja se tiču interesa Crne Gore i interesa Srbije, odnosno zajedničkog života dvije republike i interesa dva naroda moraju se donositi bez ignorisanja bilo koga. Znači, parlamentarna većina o kojoj mi govorimo mora da se pobrine o tome da ukupna većina ili dominantna većina građana u obje republike bude zastupljena u donošenju odgovarajućih odluka.
       Činjenica da je zablokirano ostvarivanje saveznih funkcija u Crnoj Gori, zahtijeva dijalog, sporazumijevanje, pa rekao bih i kompromis svih onih koji su za zajednicu Crne Gore i Srbije. Smatram da se u političkoj realnosti mora pronaći spoj između većine koju su izabrali građani i parlamentarne većine po broju mandata u saveznom parlamentu.
       Ne bih zastupao ispravno političko stanovište kada bih u budućim odnosima u federaciji i između republika ignorisao postojanje Demokratske partije socijalista i Narodne stranke u Crnoj Gori, koje se zalažu za Jugoslaviju, i kada bih ignorisao postojanje Demokratske opozicije Srbije koja je pobjednik na parlamentarnim izborima u Srbiji.
      
       Funkcioneri vaše partije često su, međutim, izjavljivali da je vaš primarni cilj da sarađujete sa onim snagama koje imaju većinsku podršku u Srbiji.
       - Ne možemo promijeniti svoje stajalište da je za nas najvažnija relevantna politička Srbija, koju u ovom trenutku sačinjavaju SPS i DOS. Smatramo da naša partija sa SPS-om čini većinu u saveznom parlamentu i zato smo predložili da mandatar buduće vlade bude gospodin Bulatović. Vrijeme koje je pred nama pokazaće da li to naše stajalište ima uporište u političkoj realnosti. Svakako da naš primarni cilj jeste da povučemo one političke poteze koji će obezbijediti funkcionisanje SR Jugoslavije na čitavoj teritoriji. Nama ni u kom slučaju ne može biti prioritet partijski interes ili interes bilo kog pojedinca. Ako se sukobe u daljem vremenu ta dva stajališta, onda će se SNP uvijek opredjeljivati za ono što je interes države i naroda.
      
       U vašem izlaganju i u vašim saopštenjima uopšte se ne pominje Jugoslovenska levica koja je, inače, na izbore izašla u koaliciji sa Socijalističkom partijom Srbije. Da li to znači da vi ne želite da uđete u vladu sa Jugoslovenskom levicom?
       - Mi smo u dosadašnjim političkim utakmicama samo jedanput imali predizbornu koaliciju sa JUL-om. To je bilo na lokalnim izborima. Koalicija sa njima i radikalima ostvarila je pobjedu u Herceg Novom, međutim, koalicija sa njima u Podgorici je doživjela ubjedljiv poraz. Na parlamentarnim izborima nama je Jugoslovenska levica bila politički konkurent i dobila je 1 600 glasova. Dakle, nešto manje od dva odsto u Crnoj Gori, čime je pokazala svoju snagu u ravnopravnoj utakmici sa nama.
       Dakle, mi na Izvršnom odboru naše partije nijesmo govorili o JUL-u. Mi smo govorili o SPS-u i smatramo da je naš koalicioni partner SPS i da ćemo zajedno sa njima ostvariti većinu u saveznoj vladi. Kako će SPS to regulisati sa JUL-om, da li ćemo mi u daljem postupku o tome razgovarati, još ne znam.
      
       Javnost je prilično zbunjena dijametralno suprotnim ocenama predsednika i premijera Jugoslavije, Slobodana Miloševića i Momira Bulatovića, o Demokratskoj opoziciji. Milošević i ovdašnja zvanična propaganda optužuju DOS da se zalaže za rasparčavanje Jugoslavije, dok Bulatović smatra da DOS može biti samo politički protivnik jer je suštinski unitaristički nastrojen.
       - Naravno, nije moje da komentarišem izjave drugih, posebno iz bloka kome ja pripadam, a posebno ne izjave predsjednika moje partije, pa pojašnjenje tih stavova možete tražiti kod njih. Ono što ja mogu da kažem jeste da je za mene lično volja građana neprikosnovena. Ako su građani Srbije u određenom broju, koji nije mali, dali podršku DOS-u, onda se to mora poštovati jer je to volja građana Srbije bez obzira šta ja lično o tome mislim. Ne bih volio da se rezultati za parlament, savezni parlament, u Srbiji tumače na način kako se to želi proturiti u dijelu javnosti. Tačno je da su Socijalistička partija Srbije i JUL nastupali na izborima za Jugoslaviju i dobili tu negdje oko 40 odsto mandata u saveznom parlamentu. Ako bismo iz toga shvatili poruku da su ostali građani Srbije glasajući za DOS bili protiv Jugoslavije i zajedničkog života sa Crnom Gorom, onda bi bilo potpuno besmisleno da se Socijalistička narodna partija u ovom trenutku zalaže za Jugoslaviju, odnosno za zajednicu Crne Gore i Srbije protivno volji više od 60 odsto građana.
      
       Niste mi odgovorili na pitanje. Da li vi verujete da je DOS unitaristički nastrojen?
       - Nedovoljno poznajem pojedinačno sve političke partije unutar DOS-a. Ne ocjenjujem da su oni unitaristi. Pratio sam predizborne poruke Demokratske opozicije Srbije. Rekao bih da su tokom ove kampanje imali više razumijevanja za platformu gospodina Mila Đukanovića koja ide ka konfederalnom modelu nego da su se zalagali za neki drugačiji koncept. Ali, zalaganje tokom izbora je jedno a sada, poslije izbora, umjesto etiketa i kvalifikacija, svi koji žele dobro državi i narodu moraju da budu faktor spajanja a ne faktor razdvajanja. Svako etiketiranje političkih suparnika u ovom trenutku je faktor razdvajanja a ne faktor spajanja. Znači, treba da se uvaže građani i jedne i druge republike. Oni su najmjerodavniji.
      
       Došlo je do neverovatno velike razlike između zapisnika koje imaju DOS, Srpska radikalna stranka i Srpski pokret obnove i, na drugoj strani, Savezna izborna komisija u kojoj su i članovi vaše partije. Smatrate li da bi te rezultate valjalo uporediti i tako utvrditi stvarne izborne rezultate, kao što je izjavio potpredsednik SNP-a Zoran Žižić?
       - Ne bih sebi mogao da dam za pravo da kažem ko je u pravu. Apsolutno bih napravio grešku jer se, dakle, radi o nesrazmjeri između učesnika u procesu, i to ne samo DOS-a nego i Srpske radikalne stranke i Srpskog pokreta obnove i Savezne izborne komisije. Izbori moraju da budu faktor stabilizacije a ne faktor destabilizacije političkih prilika. Uz puno poštovanje pravnog sistema Jugoslavije, uz puno poštovanje svega onoga što piše u zakonu za šta je ko nadležan, mi moramo da gledamo realan život. U realnom životu, ta nesrazmjera može da destabilizuje Srbiju i da izazove neželjene posljedice. Da bi se spriječile neželjene posljedice, neophodno je da svi učesnici u tom procesu predsjedničkih izbora moraju da sravne svoje podatke, da se to učini javnim da bi se utvrdila nepobitna istina. Jedino utvrđivanjem nepobitne istine može se otkloniti svaka dilema.
       Dakle, to što je rekao gospodin Zoran Žižić ja podržavam i mi smo to pretočili u stav naše partije na posljednjoj sjednici Izvršnog odbora.
      
       Mislite li da će održavanje drugog kruga izbora, na koji neće izaći Vojislav Koštunica, pomoći stabilizaciji prilika u Jugoslaviji?
       - Centralno pitanje jeste da se rekonstruisanjem utvrdi činjenično stanje i da se svi akteri slože sa tim činjeničnim stanjem. Ako to ne bude, onda Srbija i SR Jugoslavija ulaze u političku krizu koja može da eskalira s nesagledivim posljedicama. Zalažem se za nedvosmisleno utvrđivanje činjenica i razrješavanje svega što je vezano za predsjedničke izbore 24. septembra. Inače, u protivnom, nećemo ići u dobrom pravcu.
      
       Da li će vaša partija, ukoliko ne dođe do utvrđivanja stvarnih rezultata i ukoliko protesti u Srbiji budu nastavljeni, prionuti na drugi predsednički krug u Crnoj Gori?
       - Vidjećemo da li će se ostvariti komunikacija i sravnjivanje i da li će neko posredovanje doprinijeti da se ublaži ta kriza. Nakon toga ćemo donijeti odgovarajuće odluke kao partija.
       Lično, imao bih određene dileme ako se ne bi čitav postupak ispoštovao i ako bi trka bila samo sa jednim kandidatom. To bi u najmanju ruku navelo našu partiju da preispita šta je sve radila proteklih godina, za šta se zalagala i da li bi u novonastaloj situaciji možda radila suprotno sopstvenim principima.
      
       Šta ćete uraditi ako se radikalizuju odnosi u Srbiji, ako bi vlast odlučila da primeni silu protiv učesnika protesta i ako dođe do izbora na kojima bi bio samo jedan, vaš kandidat?
       - Ni učesnici protesta ne smiju da primjenjuju silu i moraju da vode računa da ostanu u demokratskim okvirima. Takođe, smatram da policija ne može da stane na stranu nijednog političkog aktera u političkom presuđivanju, a posebno je važno da Vojska Jugoslavije, koja je dobila značajan dignitet tokom agresije NATO-a, koja je srasla sa narodom zahvaljujući tome što je branila zemlju i bila uvijek u okvirima Ustava i zakona, u vremenu koje dolazi mora da bude apsolutno van političkih procesa.
       Na pitanje da li će se orijentisati ili preorijentisati SNP, mogu da kažem da SNP ostaje privržena zajednici Srbije i Crne Gore na pomenutim principima. Međutim, izražavam bojazan da bi neka kriza koja bi duže trajala u Srbiji povodom predsjedničkih izbora mogla da podgrije apetite i jača snagu crnogorskih nacionalista i separatista, odnosno da bi dovela u lošiju poziciju jugoslovenske političke snage u Crnoj Gori. Dakle, tu ne bi bilo pitanje preorijentacije SNP-a nego bi mogući nedemokratski put u Srbiji nakon predsjedničkih izbora objektivno oslabio snagu SNP-a u Crnoj Gori, a samim tim i našu poziciju učinio slabijom u novom saveznom parlamentu koji bi se konstituisao.
      
       Juče je pobednik na predsedničkim izborima - bar ga tako doživljavamo jer i prema spornim podacima ima veliku prednost - Vojislav Koštunica nagovestio da bi želeo da vidi vas na mestu mandatara. Kakav je vaš odgovor?
       - Moram da kažem da je gospodin Koštunica tokom izborne kampanje prije njegovog dolaska u Crnu Goru telefonskim putem izrazio želju da se sretne sa mnom. Ostavio je meni da odlučim da li da se susretnemo ili ne. S obzirom na to da je izborna kampanja bila u toku, da je gospodin Koštunica bio protivkandidat Slobodanu Miloševiću koga je podržala SNP, do tog susreta nije došlo.
       Što se stava gospodina Koštunice tiče, i s obzirom na to da je on i tokom izborne kampanje govorio da će, u slučaju svoje pobjede, mandat dati SNP-u, pozdravio sam taj stav kao principijelan zbog toga što na taj način poštuje ustavno opredjeljenje. U ovom trenutku svaki drugi komentar je izlišan jer smo odlučili da kandidujemo Momira Bulatovića za saveznog premijera i najavili da ćemo u saveznom parlamentu ostvariti koaliciju sa SPS-om.
      
       BATIĆ BAČEVIĆ


Copyright © 1996-2003 NIN - redakcija@nin.co.yu