Arhiva

Istina o „Protokolima”

NIN | 20. septembar 2023 | 01:00
Ambiciozna izdavačka kuća “Samizdat B92“ podarila nam je ovih dana neobičnu, zanimljivu i korisnu knjigu o nastanku i mračnom delovanju jednog od najvećih i najozloglašenijih falsifikata u istoriji, o “Protokolima sionskih mudraca“. Ta bizarna i neobična pripovest ispričana je u obliku “grafičke novele“, zapravo stripa nastalog u umetničkoj radionici majstora stripa Vila Ajznera, sa jezgrovitim i sažetim predgovorom Umberta Eka. Naslov knjige je “Zavera - tajna priča o Protokolima sionskih mudraca“. U proteklih dvadesetak godina “Protokoli sionskih mudraca“ objavljeni su u Srbiji u blizu dvadesetak što legalnih što nelegalnih izdanja i verujem kada bi se zbrojio ukupan tiraž tih izdanja pokazalo bi se da je to jedno od najkomercijalnijih, a može se pretpostaviti i najčitanijih štiva, što zapravo i ne mora da čudi jer je na ovom tlu teorija o postojanju međunarodne zavere bila i te kako prisutna kao važan deo političke propagande koju su širili mediji i političari i koja je do današnjih dana ostala široko rasprostranjena. Iako je još 1921. godine nepobitno, van svake sumnje, dokazano da je reč o falsifikatu koji je početkom dvadesetog veka pripremila i objavila ruska tajna služba kako bi sprečila modernizaciju Rusije i reforme koje je nameravao da obavi ruski car Nikolaj, što je potom i više puta pronalaženjem novih dokumenata i svedočanstava nepobitno potvrđeno, “Protokoli“ nalaze svoje plodno tle svuda tamo gde se neuspesi unutrašnje politike objašnjavaju delovanjem spoljnih, neprijateljskih sila. Tirani, diktatori, loše vlade, bavili su se i bave se neprekidnom proizvodnjom zavera, a mase takva “objašnjenja“ prihvataju brzo i lako kao glavnog krivca za sve nedaće, nesreće, nevolje i tragične promašaje sopstvenih vođa i političara. U jednom istraživanju objavljenom pre nekoliko godina, nabrojao sam preko stotinu naslova knjiga kod nas objavljenih u periodu od 1990. do danas koje na ovaj ili onaj način ponavljaju teze iz “Protokola sionskih mudraca”. Većina tih dela zapravo su samo preštampana izdanja rasističkih i antisemitskih izdanja prvi put objavljenih za vreme nacističke okupacije Srbije, a neke od njih u povodu otvaranja zloglasne antimasonske i antijevrejske izložbe u Beogradu 1942. Zaludu je još 1985. godine kod nas sudski zabranjeno objavljivanje “Protokola sionskih mudraca“ zbog svog rasističkog antisemitskog sadržaja i podsticanja na zločin. Ta odluka nije kasnije poštovana i u periodu koji je nastupio, u periodu raspada Jugoslavije, čini se da objavljivanje ovakve “literature“ ne samo da više nije bilo zabranjeno nego je i podsticano. Zaludu je 1996. godine objavljena i značajna knjiga Normana Kona “Poziv na genocid“ u kojoj je iscrpno i dokumentovano po ko zna koji put do detalja objašnjeno kako je nastao ovaj kriminalni, zločinački spis koji je i Adolfu Hitleru poslužio kao “krunski dokaz“ za holokaust i “konačno rešenje“ jevrejskog pitanja. Knjiga je prošla nezapaženo jer se nije uklapala u postojeće stereotipe i predrasude. Za sadržaj “Protokola sionskih mudraca“ bukvalno se vezuje stradanje miliona ljudi u najstrašnijim koncentracinim logorima za vreme Drugog svetskog rata širom Evrope, kao i širenje novog antisemitizma posle rata jer su “Protokoli“ i dan-danas biblija raznih neonacističkih pokreta. No, i mnogo više od toga. Priča o nastanku i uticaju “Protokola sionskih mudraca“ i poziva na genocid nadilazi pitanje antisemitizma. U uvodnom delu Ajznerove “Zavere“ nalaze se kao moto sledeće rečenice: “Kad god jednu grupu ljudi uče da mrzi drugu, stvori se laž kako bi se razbuktala mržnja i opravdala zavera. Metu je lako pronaći jer je neprijatelj uvek neko drugi“. Priča o “Protokolima“ zapravo je priča o proizvodnji mržnje, o stvaranju onog tragično opasnog emotivnog naboja kod širokih masa kojim se može lako manipulisati, stvaranje onih emocija koje više ne priznaju nikakve argumente, činjenice ni dokaze pa ni kada je reč o očiglednim lažima i falsifikatima. To stanje opasnog delirijuma masa dobro nam je poznato iz dalje i bliske prošlosti kao i tragične posledice takvih manipulacija masama. Po mnogo čemu priča o nastanku i potonjem dejstvu “Protokola sionskih mudraca“ nalik je fikciji, kao neka borhesovska pripovest o višestruko izvrnutoj stvarnosti, o jednoj golemoj laži koja uzurpira stvarnost nad kojom zavladaju reči nabijene eksplozivom mržnje. Nije zato čudo da je i pisac evropskog i svetskog značaja kakav je Danilo Kiš upravo na tu temu, na temu “Protokola sionskih mudraca“ napisao jednu od svojih izuzetnih priča - “Knjiga kraljeva i budala“. Pohvale izdavaču “Zavere“ za grafičku novelu koja bi morala da nađe mesto i u našim školama kao obavezna lektira za časove istorije i onoga što se naziva građansko vaspitanje.