Arhiva

Bulevar

NIN | 20. septembar 2023 | 01:00
Bulevar je bulevar i sa i bez platana. NJegovi toponimi takođe ostaju koliko god bili ogoljeni. Sama reč bulevar je ušla u svetsku terminologiju preko francuskog, a holandskog je porekla od srednjoholandske reči bolwerk, rad od hrastovine. U Parizu je reč primenjena na ulice nastale na mestu srušenih srednjovekovnih zidina koje su štitile uže jezgro Pariza. Kasnije su bulevarima nazivane samo ulice sa drvoredima. Mnogi misle da Bulevar kralja Aleksandra nosi ime kralja Aleksandra Karađorđevića. U stvari reč je o bulevaru kralja Aleksandra Obrenovića, koji je bio na srpskom prestolu od 1889. do 1903, kada je ubijen u prevratu i kada na presto dolazi kralj rivalske dinastije Petar I Karađorđević. Bulevar je dobio ime Aleksandra Obrenovića još 1896. godine, a zvao se tako do 1945. godine. Pre toga je od 1849. godine bio Carigradski drum, a od 1872. do 1896. zvao se Fišeklijska ćaršija, po turskoj reči fišek, patrona za pušku. Posle toga je bio Smederevski drum, a od 1945. Bulevar Crvene armije, te od 1952. do 1997. godine Bulevar Revolucije. Najveći beogradski bulevar tipičan je primer naših menjanja naziva ulica sa svakom političkom promenom. Za svaku je pohvalu častan izuzetak da Karađorđevići nisu njegovo ime je promenjeno posle preuzimanja prestola 1903. godine. Zvuči neobično da na Bulevaru nema zgrada do broja 15, jer su srušene prilikom rekonstrukcije Trga Nikole Pašića, 50-ih godina prošlog veka, tada Trga Marksa i Engelsa. Kao predsednik Komisije za nazive ulica godine 1992. predložio sam njegovo sadašnje ime i ono je prihvaćeno. Tašmajdan na turskom znači kamenolom, a koji je od 1828. bio pretvoren u groblje. Potom, 1835. tu je sagrađena mala palilulska crkva posvećena jevanđelisti Marku, umesto koje je 1933. godine sagrađen velelepni hram, u koji su 60-ih godina 20. veka preneseni zemni ostaci cara Dušana. Pijaca Đeram nazvana je po tamošnjoj rampi za naplatu trošarine na Smederevskom drumu, a ne po nekom đermu, vrsti bunaru. (Đeram potiče od turske reči germe, postverbala od glagola germek potegnuti). A Cvetkova pijaca nosi ime po izvesnom Cvetku, vlasniku istoimene kafane.