Arhiva

Južna Afrika

NIN | 20. septembar 2023 | 01:00
Devetnaesto svetsko prvenstvo u fudbalu, poznato kao Mundijal, ulazi u drugu nedelju, a trajaće do 11 jula. Južna Afrika je veoma ponosita što je prva afrička zemlja u kojoj se održava ovaj planetarno popularni sport. Prvo da raspravimo kako se zemlja ovogodišnjeg Mundijala zove. Kod nas se često pogrešno zove Južnoafrička Republika ili Južnoafrička Unija. Na engleskom je The Republic of South Africa. Dakle, nije reč o pridevu već o imenici. Na našem jeziku bilo bi najpravilnije Republika Južna Afrika ili prosto Južna Afrika. Razumem kod nas pokušavaj da se napravi razlika između geografskog pojma južne Afrike i države Južna Afrika. Republika Južna Afrika je najrazvijenija afrička zemlja, nezavisna od 1910. godine (tada poznata kao Unija Južna Afrika), koja je istupila iz Komonvelta tek 1961. godine. Dvostruko je veća od Francuske. Bila je prokazana, i neko vreme politički i ekonomski izolovana od svetske zajednice, zbog belog rasizma, poznatog kao aparthejd (apartheid), koji je zvanično ukinut tek 1992. godine. U Južnoj Africi živi stanovništvo koje govori raznim jezicima, od kojih je jedanaest zvanični. Belo stanovništvo (38 odsto) govori afrikans (afrikaans) ili engleski. Jezik zulu plemena (24 odsto) je na prvom mestu među crnim stanovništvom. Afrikanski je neobična mešavina jezika kolonijalista, na bazi holandskog (Holanđani su na tom tlu od 1652. godine) sa pozajmicama iz engleskog (Englezi su u Južnoj Africi od 1620), portugalskog, malajskog i bantu jezika. Za razliku od holandskog, afrikanski, pod uticajem engleskog, ne pravi razliku između imenica ženskog i muškog roda. Belci koji govore afrikanski zvali su sebe Burima, Boers, što znači seljaci, reč srodna sa nemačkim Bauern, istog značenja. Afrika je dobila ime po berberskom plemenu Afrigi (afar na berberkom prašina, pesak, stanovnici peskovite zemlje), na koje su Rimljani naišli tokom Trećeg punskog rata 146. godine pre nove ere. Oni su naseljavali delove današnjeg Tunisa i Alžira. Po njima su osvajači nazvali tu oblast Afrikom, a taj naziv se narednih vekova postepeno proširio na ceo kontinent.