Arhiva

Kako su oslobađani zločinci zemunskog klana

Vuk Z. Cvijić | 20. septembar 2023 | 01:00
Činjenica koju je utvrdio Vrhovni kasacioni sud da su sudije Apelacionog i Specijalnog suda kršili zakon u korist Luke Bojovića, označenog kao vođa zemunskog klana, i njegovog bliskog saradnika Vladimira Milisavljevića Budale, nikog nije iznenadila u Srbiji. Ono što je posle ove presude još ogoljenije jeste da poslednje četiri godine iza niza krajnje spornih odluka, a i onih za koje je takođe Vrhovni sud utvrdio da su nezakonite, stoje iste beogradske sudije Specijalnog i Apelacionog suda. Ovo je i međunarodna bruka jer je Vrhovni sud utvrdio da su čak nezakonito odbačeni i dokazi koje je prihvatio Kraljevski sud Španije i ustupio Srbiji. Ova presuda kao i one donete ranije, kojima je utvrđeno da su nezakonito oslobođeni nosioci organizovanog kriminala, neće dovesti do novog suđenja jer je takav postojeći zakon. Sada je utvrđeno da je nezakonito odbijeno niz dokaza Tužilaštva za organizovani kriminal prilikom donošenja oslobađajuće presude Bojoviću i Milisavljeviću za zločine iz 2004. godine - likvidaciju Branka Jeftovića Jorge i atentate na Andriju Draškovića i Zorana Nedovića Šoka, kada su ubijeni njihovi telohranitelji Dejan Živančević i Milutin Jovičić. Osim Bojoviću i Milisavljeviću suđeno je i Milošu Simoviću, koji je delimično priznao zločine pa je dobio 30 godina zatvora, i Sretku Kaliniću koji je sve priznao pa je „nagrađen“ sa 35 godina. Srpski sudovi verovali su Kaliniću samo u delu iskaza gde okrivljuje sebe, ali ne i druge. Najspornije što konstatuje Vrhovni sud je da nisu prihvaćena zaplenjena pisma u Španiji koja su pisali optuženi i njihovi saradnici. Tih šest pisama španski sud je iskoristio da Bojovića, Milisavljevića, ali i Sinišu Petrića osudi i za kriminalno udruživanje. Srpski sudovi nisu uvažili čak ni ono što im je Kalinić još 2010. ispričao da se Bojović, Milisavljević i Petrić nalaze u Španiji i da su organizovana kriminalna grupa. Te njegove reči su potvrđene, kada su oni zajedno uhapšeni 2012. u Španiji. Za srpske sudove ni pisma, ni Kalinićev potvrđeni iskaz nisu bili dovoljni da barem izreknu presudu za kriminalno udruživanje, što je bila tačka optužbe. Pisma iz Španije nisu prihvaćena uz krajnje neobično obrazloženje da su neka od njih navodno poverljiva prepiska između advokata i optuženih, bez analize pisma, te da bi se navodno kršile neke evropske konvencije, bez navođenja o kojoj konvenciji je reč i njenim članovima. Inače, postojeće evropske konvencije nemaju članove koji se tiču prepiske advokata i klijenata u bekstvu. Zato je Tužilaštvo za organizovani kriminal u zahtevu za zaštitu zakonitosti Vrhovnom sudu konstatovalo: „Sud je izmislio pravni osnov“. Jedno od pisama otkriva kako je Miloš Simović iznoseći svoju odbranu 2010. ponavljao sadržinu pisma koje je pronađeno 2012. u Bojovićevom španskom stanu. U usvojenom zahtevu tužilaštva navodi se da ovo pismo otkriva da su Simovićevi branioci spremali odbranu Bojovića, a ne njihovog klijenta, i konstatuje: „Glavni pretres je održan bez prisustva odbrane Simovića, što nije u skladu sa zakonom”. Zakon je kršilo veće Specijalnog suda - Vladimir Mesarović, sin nekadašnje predsednice Vrhovnog suda Nate Mesarović, Snežana Jovanović i Dragan Milošević i Apelacije - Dragoljub Đorđević, Veroljub Cvetković, Nadežda Mijatović, Nada Zec i Bojana Paunović. Pre ovoga veoma sporno je bilo oslobađanje Stanka Subotića Caneta za koga su Vojislav Šešelj i disidenti naprednjaka rekli da je finansijer SNS-a. Vrhovni sud je utvrdio da su sudije kršile zakon u korist Subotića koga je prvobitno oslobodilo isto veće Specijalnog suda kao u slučaju Bojovića. To veće je izdvojilo i deo ključnih dokaza u postupku za ubistva Slavka Ćuruvije, koji su kasnije vraćeni. Oslobodilo je i dva puta sudiju Blagoja Jakšića, ali je utvrđeno da su kršili zakon. Sve ovo neće biti čak ni osnov za disciplinski postupak protiv sudija, jer se to sada tumači kao „slobodno sudijsko uverenje“. Može jedino da se koristi za ocenu rada. Međutim, poslednjih godina iz Specijalnog suda premeštani su samo sudije koji su poštovali ustavno načelo da budu nezavisni od političke vlasti, a ne oni koji su kršili zakon.